Azərbaycan XXI əsrin çağırışlarına uyğun olaraq rəqəmsal transformasiyanı dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevirib. Ölkədə formalaşdırılan rəqəmsal inkişaf strategiyası, dövlət idarəçiliyində, iqtisadiyyatda, təhsildə və elmdə innovativ yanaşmaların geniş tətbiqi, eləcə də Rəqəmsal İnkişaf Şurasının müəyyənləşdirdiyi prioritetlər bir həqiqəti ön plana çıxarır: Gələcəyin ən böyük sərvəti təbii ehtiyatlar deyil, rəqəmsal bacarıqlara malik, yüksək intellektli və yaradıcı insan kapitalıdır. Məhz buna görə də rəqəmsallaşma yalnız texnologiyaların tətbiqi deyil, ilk növbədə insanın, təhsilin və elmin inkişafına əsaslanan milli tərəqqi modelidir. Bu strateji baxış ali təhsil müəssisələrinin qarşısında da yeni vəzifələr müəyyənləşdirir. Müasir universitet artıq sadəcə bilik ötürən müəssisə deyil; O, rəqəmsal düşüncə tərzinin formalaşdığı, innovasiyaların təşviq edildiyi, süni intellekt, böyük verilənlər, rəqəmsal pedaqogika və elmi tədqiqatların inteqrasiyasına xidmət edən inkişaf platformasıdır. Bu mənada universitetlərin uğuru yalnız məzun sayında və ya elmi göstəricilərində deyil, ölkənin rəqəmsal transformasiyasına hazırladığı insan kapitalının keyfiyyətində ifadə olunur. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının 35 illik inkişaf yolu da məhz bu milli hədəflərlə səsləşən uğurlu inkişaf modelidir. Regionda ali təhsilin əlçatanlığını təmin edən bu elm ocağı son illərdə elmi-kadr potensialının gücləndirilməsi, təhsildə rəqəmsal həllərin tətbiqi, elektron idarəetmə sistemlərinin inkişafı, innovativ tədris metodlarının genişləndirilməsi və gənclərin müasir əmək bazarının tələblərinə uyğun hazırlanması istiqamətində mühüm nəticələr əldə etmişdir. Bu gün filialda formalaşan akademik mühit göstərir ki, rəqəmsal inkişaf yalnız texniki infrastrukturun qurulması ilə məhdudlaşmır. Əsl rəqəmsal transformasiya müəllimin düşüncəsində, tələbənin tədqiqat mədəniyyətində, elmi fəaliyyətin təşkilində, idarəetmə proseslərinin şəffaflığında və universitet–cəmiyyət əməkdaşlığının yeni məzmun qazanmasında öz əksini tapır. Bu baxımdan ADPU-nun Quba filialının son illərdə keçdiyi inkişaf yolu ölkənin rəqəmsal inkişaf prioritetlərinə uyğun olaraq elm, təhsil və insan kapitalının vəhdətini nümayiş etdirən uğurlu nümunələrdən biridir.
Belə bir tarixi mərhələdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının 35 illik yubileyi yalnız bir ali məktəbin fəaliyyəti haqqında hesabat deyil, həm də regionda elmin, pedaqoji təhsilin, rəqəmsal transformasiyanın və intellektual inkişafın uğurlu salnaməsi kimi dəyərləndirilə bilər. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının 35 illik yubileyi təkcə bir ali təhsil müəssisəsinin fəaliyyət tarixini deyil, bütöv bir regionun elmi, pedaqoji və intellektual inkişaf salnaməsini vərəqləmək üçün mühüm fürsətdir. Otuz beş il ərzində bu filial Şimal bölgəsinin minlərlə gənci üçün ali təhsilin əlçatan ünvanına, yüzlərlə müəllim, təhsil təşkilatçısı, alim və dövlət qulluqçusunun yetişdiyi elm ocağına çevrilmişdir. Bu gün filialın keçdiyi yol göstərir ki, universitetlərin həqiqi böyüklüyü onların divarlarında deyil, cəmiyyətə qazandırdığı insan kapitalında ölçülür.
ADPU-nun Quba filialı son illərdə məhz bu çağırışlara uyğun inkişaf modeli formalaşdıraraq klassik pedaqoji ənənələri müasir rəqəmsal yanaşmalarla uğurla birləşdirmiş və filialın inkişaf strategiyasının əsas dayaqlarından biri elmi-kadr potensialının sistemli şəkildə gücləndirilməsi olmuşdur. Son beş il ərzində doktorantura təhsilinə marağın artması, elmi dərəcə alan əməkdaşların sayının yüksəlməsi, müdafiəyə hazırlaşan gənc tədqiqatçıların çoxalması təsadüfi statistika deyil, məqsədyönlü elmi siyasətin nəticəsidir. Bu dövrdə pedaqogika, tarix, riyaziyyat və fizika istiqamətlərində aparılan tədqiqatlar filialın akademik nüfuzunu daha da möhkəmləndirmişdir. Bu inkişafın arxasında dayanan əsas amillərdən biri professor Yusif Alıyevin rəhbərliyi altında formalaşmış sağlam elmi mühitdir. Bu gün filialda elmi fəaliyyət auditoriyadan laboratoriyaya, konfrans zalından beynəlxalq elmi bazalara qədər uzanan bütöv bir akademik ekosistemə çevrilmişdir. Elmi məqalələrin hazırlanması, beynəlxalq indeksli jurnallarda nəşrlərin artması, rəqəmsal kitabxana resurslarından istifadə, elektron elmi bazalarla işləmək bacarığı artıq gənc müəllim və tələbələrin gündəlik akademik həyatının ayrılmaz hissəsidir.
Əslində XXI əsrdə universitetlərin uğur göstəricisi yalnız elmi dərəcələrin sayı ilə ölçülmür. Əsas göstərici həmin biliklərin rəqəmsal cəmiyyətə inteqrasiyası, innovasiya və insan kapitalına çevrilməsidir. Məhz buna görə də ADPU-nun Quba filialında son illərdə rəqəmsallaşma istiqamətində həyata keçirilən dəyişikliklər xüsusi diqqət çəkir. Elektron sistemlərin tətbiqi, LMS platformaları üzərindən tədrisin təşkili, onlayn elmi seminarlar, virtual konfranslar, elektron kitabxana imkanlarının genişləndirilməsi, süni intellekt əsaslı təhsil texnologiyalarına marağın artırılması filialın müasir universitet modelinə keçidini nümayiş etdirir. Artıq burada müəllim yalnız bilik ötürən deyil, informasiya bolluğunda istiqamət göstərən akademik mentor rolunu oynayır.
Bu transformasiya tələbələrin hazırlığında da özünü göstərir. Filial hazırda 10 müxtəlif ixtisas üzrə hər il təxminən 250 plan yeri ilə region üçün peşəkar müəllim və mütəxəssis hazırlayır. Burada əldə olunan biliklər yalnız auditoriya ilə məhdudlaşmır; tələbələr elmi tədqiqatlara cəlb olunur, intellektual yarışlarda iştirak edir, layihələr hazırlayır, rəqəmsal bacarıqlarını inkişaf etdirirlər. Müasir əmək bazarının tələb etdiyi analitik düşüncə, kommunikasiya, komanda işi və texnoloji savadlılıq artıq təhsil prosesinin ayrılmaz komponentinə çevrilmişdir. Lakin hər bir universitetin ən böyük sərvəti onun məzunlarıdır. Otuz beş ilin ən böyük uğuru məhz bu gün Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində çalışan minlərlə müəllim, məktəb direktoru, alim, dövlət qulluqçusu və ziyalıdır. ADPU-nun Quba filialını bitirmiş məzunların böyük əksəriyyəti bu gün ölkənin təhsil sistemində aparıcı mövqelərdə çalışır.
Cocuq Mərcanlı məktəbinin direktoru və yubiley medallı təhsil təşkilatçısı Zamin Həziyev, Hədəf Liseylərinin ümumi icraçı direktoru, metodik vəsait və dərslik müəllifi Nizami Hüseynov, gənc təşkilatçı, direktor müavini və riyaziyyat müəllimi Elməddin Şıxmuradov, Vətən müharibəsi qazisi və dövlət qulluqçusu Tural Oruczadə, dövlət qulluqçusu Gülər Vəlimuradova, Xaçmaz Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin direktoru Tural Məmmədov kimi məzunlar filialın yetişdirdiyi insan kapitalının yalnız kiçik bir hissəsini təşkil edir. Onların hər biri müxtəlif sahələrdə uğur qazansalar da, ortaq cəhətləri birdir: qazandıqları nailiyyətlərin təməlində ADPU-nun Quba filialında aldıqları təhsil dayanır.
Məzunların uğurları universitetin ən güclü reytinq göstəricisidir. Çünki cəmiyyət universitetləri ilk növbədə onların yetirdiyi insanlarla tanıyır. Bir müəllimin sinif otağında qazandığı uğur, bir direktorun məktəbində yaratdığı mühit, bir alimin elmi məqaləsi və ya bir dövlət qulluqçusunun peşəkarlığı həmin universitet haqqında formalaşan ictimai etimadın əsasını təşkil edir. Məhz buna görə də filial rəhbərliyi məzunlarla əlaqəni sadəcə ənənə kimi deyil, strateji inkişaf istiqaməti kimi qiymətləndirir. Sosial şəbəkələr, rəqəmsal kommunikasiya platformaları və məzun bazalarının formalaşdırılması universitet–məzun münasibətlərini yeni mərhələyə çıxarmışdır. Bu gün məzunlar universitetin canlı brendi, sosial media səfirləri və gələcək tələbələr üçün ən etibarlı informasiya mənbəyidirlər. Ən sevindirici məqamlardan biri isə son illərdə magistratura pilləsinə qəbul olunan məzunların sayının davamlı artmasıdır. Nəticələr göstərir ki, filial bakalavr hazırlığı ilə kifayətlənmir, ömürboyu təhsil konsepsiyasını uğurla reallaşdırır. Burada formalaşan akademik mühit gəncləri elmi fəaliyyətə, tədqiqata və davamlı özünüinkişafa istiqamətləndirir.
Rəqəmsallaşma dövründə universitetlərin gələcəyi onların dəyişikliklərə nə qədər çevik uyğunlaşmasından asılı olacaq. Süni intellekt, böyük verilənlər, virtual laboratoriyalar, rəqəmsal pedaqogika və fərdiləşdirilmiş təhsil yaxın illərdə ali məktəblərin əsas inkişaf istiqamətlərinə çevriləcək. ADPU-nun Quba filialı artıq bu proseslərin iştirakçısıdır və əldə etdiyi nəticələr göstərir ki, filial gələcəyin universitet modelinə doğru inamla irəliləyir.
Otuz beş il əvvəl əsası qoyulan bu elm ocağı bu gün regionun intellektual mərkəzlərindən biridir. Burada formalaşan elmi məktəb, sağlam akademik mühit, güclənən professor-müəllim heyəti, uğurlu məzunlar, rəqəmsal yeniliklər və insan kapitalına verilən dəyər filialın gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyənləşdirir.
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Quba filialının 35 illik yubileyi münasibətilə qəti əminliklə demək olar ki, bu təhsil ocağının ən böyük nailiyyəti keçmişində deyil, yetişdirdiyi insanların simasında və gələcəyindədir. Çünki elm dəyişir, texnologiyalar yenilənir, zaman irəliləyir. Lakin insan yetişdirmək missiyası dəyişmir. Məhz bu missiya ADPU-nun Quba filialını 35 ildir yaşadır, böyüdür və sabaha aparır.
Aysel Balasultan qızı Şeydayeva–ADPU-nun Quba filialının sosial və humanitar məsələlər üzrə direktor müavini. Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktor . Azərbaycan Respublikasının “qabaqcıl təhsil işçisi”.
